ناگفته هايي از تاريخچه روستاي گده كهريز(بهشت آباد)

ناگفته هايي از تاريخچه روستاي گده كهريز(بهشت آباد) آيا امامزاده بهشت آباد را ميشناسيد؟ اگر به سرگذشت عوالم مادي توجه كنيم با تدابير بشر و موقعيت موجود داراي مزايا ويا عدم مزايا بودند و هر روزبا تغيير خويش تغيير را در وجود آنسانها به بعث مي كشاندند تا انسانها با عبرت ازسرگذشت تاريخ زندگي خويش را درست كنند(بسازند) ما نيز در اين مجموعه از تاريخ سرگذشت روستايي بحث خواهيم كرد كه بعدها با مشهور شدن به بهشت آباد سرگذشت خويش را به نسل جوان و آينده نشان مي دهد (بيان مي كند). روستاي گده كهريز واقع در سي كيلومتري جاده مشگين شهر مغان و در اطراف رودخانه قره سو مي باشددر يكي از شاخه هاي رود قره سو طول جغرافيياييش را چهل و هفت درجه و سي دقيقه و عرض جغرافيايش را سي و هشت درجه و بيست وچهار دقيقه حساب كرده اند از نصف النهار گرينويچ. ساعتش يك ربع و چهل و دو ثانيه با ساعت تهران اختلاف دارد. در كتا ب هاي جغرافيايي قديم جزوه "تومان مشكين" حساب شده كه هفت شهر داشته است (منبع خياو يا مشگين شهر. غلام حسين ساعدي ص 6 ) اين روستا با  توجه به موقعيت استراتژيك خود جايگاه والايي را در تاريخ ثبت كرده است و مأواي خوبي براي شاهان و حكمرانان مناطق بوده است. روستاي گده كهريز با توجه به اين كه آب و هواي خوبي داشته و از مرز آذربايجان فاصله مناسبي داشته مقر خوبي براي حاكمان بوده كه قاعدتا  آنجا را نيز انتخاب مي كردند. اين روستا از حيث روابط تجاري و اجتماعي در بهترين مقر بوده ودشت مغان را به سرزمين پهناور مشگين شهر وصل مي كرد كه حاكمان مغان و باكو براي ارتباط تجاري و اجتماعي خويش با مناطق آذربايجان ناچار بودند از اين بهشت آباد گذر كنند و چون حاصلخيزترين مناطق محسوب مي شد و حاكمان نيز قاعدتا مناطق حاصلخيز را مقر حكومتي خويش انتخاب  مي كردند روستاي گده كهريز را تبديل به بهشت آباد كرده بودنداز اردبيل تا لاهرود افتاده بود دست طايفه .عیسی لو. كه مقر حكومتيشان روستاي گده كهريز بود و آنجا را مقر حكومتي خويش انتخاب كرده بودند(منبع همان ص 9) مواقع كوچ عشايران از انجيرلو_شاه تپه سي ، تيكانلو ، اجيرلو ، تساتلو، نورالله بيگلورد مي شوند و مي آيند به قلعه برزند و از آن به بعد به دامداباجا و بالاخره از گذرگاه رضي به قر به گده كهريز و آخرسر سرازير مي شوند طرف آب معدني قوتورسويي كه در 36 كيلومتري مشكين شرقي است (همان ص 53)  بنا به نقل از اهالي گده كهريز وجه تسميه ان را به وجود آمدن كهريز از فاصله نزديك را بيان كرده اند(نموده اند) آن چه ازين روستا حاكيست تمدن چندين ساله تجربه زيستن كرده اند كه كوزه هاي قديمي در كول تپه سي كه به ثبت ملي رسيده است شاهد بر گفته هاي ماست كه نمونه سفا له هاي زرين و با نقش گل به جا مانده از آثار تاريخي آن زمان مي باشد كه گوياي واقعيت ها را به زبان مي آورداين روستا تمدن چندين ساله را به عرصه جوامع و تاريخ اعلان مي كند وقتي از تمدن قبل از اسلام حرف مي زنم باید اشاره اي كنم به آنچه كه تا امروز باقي مانده اشاره اي بكنم به قبرهاي پراكنده و اجساد خاك شده اي كه تا امروزه روز در آن حوالي دوام آورده و قلعه ها وبرج وباروهاي مخروبه و نام هاي نا آشنا وغريب كه جاذبه وسوسه انگيز شدن همه را به كار انداخته، عده اي را به نبش قبر واداشته و عده اي را در حال اعجاب باقي گذاشته. تمام مغان و قسمت بزرگي از ايالت مشگين و ارشق وبرزند و خروسلو مدفن همين تمدني است كه حرفش را ميزنيم( منبع همان ص 68 و69) روستاي گده كهريز نيز با توجه به اين كه در مركزيت منطقه ارشق قراردارد شامل گنجينه هاي تمام نشدني مي باشد كه آن را تبديل به بهشت آباد كرده است (بود) و از نقل قول از بزرگان آن منطقه بعمل آمده است و همچنين مورخان نيز به آن اشاره نموده اند كه روستاي گده كهريز در سوابق تاريخ بهشت آباد محل سكونت لشكريان شاه اسماعيل صفوي بوده كه به خاطر داشتن آب و هواي خوب بعنوان خانه هاي سازماني جهت آرامش روحي خانواده شان در آن محل اسكان مي يافتند و بنا بر نقل قول در اطراف  قبرستان..و كول تپه سي تپه هاي كوچك وبزرگ ديده مي شود كه به نظرمي رسد مخفي گاه شاه اسماعيل صفوي نيز بوده باشد چون محل تمركز نظاميان در زمان شاه اسماعيل صفوي قلعه قهقهه وقلعه پشتو و قيزيل قالاسي و قلعه ديو كه نزديك ترين و با موقعيت ترين محل براي خانواده شان كه محل سرسبز و خوش آب وهوا بوده روستاي بهشت آباد كه هنوز گده كهريز فعلي مي باشد انتخاب نموده اند و از بررسي هاي موجود از كول تپه سي كه آتشكده محسوب مي شد قدمت اين روستا را قبل از ميلاد تخمين زده مي شود كه معلوم مي شود آتش پرستي نيز در زمانهاي قديم رواج يافته بود كه اثري از آتش پرستان نيز در آن زمان به جا مانده است كه شايد ردپايي از آثار زردشت پيامبردر آن جا رسوخ كرده باشد كه از بقاياي آثاربه جا مانده چنان تصور مي شود مي باشدچون سفاله هاي قديمي با نقوش گوناگون وخاكستر در آن محل هويدا و نمايان است چنين تصور مي شود كه زماني دراين ديار آتش پرستان نيز زندگي راسپري  نموده اند كه درمورد روا شدن حاجاتشتان ويا قبولي نذرشان آتش در ان جا روشن ميكردند وپرارزش ترين ظروفي كه در منزل داشتنددر هنگام سوختن هيزم اگر ظروفشان مي شكست به روايت خودشان حاجاتشان برآورده مي شود مردمان اين روستا به كار دامداري كشاورزي وبه طور متفرقه زنان آنان به كارهاي فرشبافي مي پرداختند غالبا مردمان فرهنگ دوست مي باشندكه رييس قبيله عيسي لو به مرد فرهنگ و ادب مشهور و معروف بود مدارس هاي موجود در روستا مرجع علم و ادب در مناطق ميباشند كه براي ادامه تحصيل به روستاي گده كهريز رجوع مي كردند اولين مدرسه را در منطقه ارشق در روستاي گده كهريز در سطح ابتدايي توسط رييس طايفه عيسي لو امير ارسلان تاسيس و تا اوايل انقلاب اسلامي بنام اميرارصلان گده كهريز نام گذاري شده بود كه از روستاهاي اطراف جهت تحصيل به اين روستا مراجعه مي نمودند اين روستا به پاس مدارس انسانهاي با شعور،فرهنگي،كارمند به جامعه علمي و ادبي نموده است ولي بعدها اين بهشت گمشده با از دست دادن محصولات غني باعث مهاجر شدن اهالي روستا به تهران شده است. بهشت آباد با وجود امامزاده به بهشت ديگر تبديل شده كه با ثبت ملي جايگاه خود را به تجلي اعلي نشانده است كه در زمانهاي قديم مردم به پاس احترام به نوادگان ا.مي اطهار آنجا را زيارت مي كردند وحاجات خود را مي طلبيدند كه نقل شده است هرهفته در آنجا چراغ روشن مي كردند و مردم به گرد آن درمي آمدند وحاجات خود را مي طلبيدند در مناطق رود ارس پيغمبري از اولاد حضرت اسمعيل به نام حنظله. بن صفوان  زندگي مي كردند شايد گذري به بهشت آباد كرده باشند كه تمدن چندين ساله اين روستا بي نصيب از گذر اين پيغمبر نباشد(منبع: بررسي عقايد و اديان ص 14. نويسنده علامه ذوالمعارج نوراني) اميد است با الهام و پند از تاريخ عاطفه و محبت بافراد جامعه به بحث آيد و انسان را به حقيقت نزديك گرداند وپايه هاي علم وحكمت محكم شود. منابع:1- رساله دخانيه- حكيم حاج ملا محمد علي هيدچي ص 2 2-بررسي عقايد و اديان. حكيم علامه ذوالمعارج نوراني مشگيني اردبيلي ص 114 3-خواسته هاي بشر:آيت الله شيخ علي مشگيني نجمي ص 11 4-مصاحبه 5-خياو يا مشگين شهر. غلامحسين ساعدي