حضرت ایت الله العظمی علامه ذوالمعارج حاج شیخ مصطفی نورانی در سال 1305 هـ .ش برابر با 1344 هـ .ق در بيت علم و فضيلت در يكي از روستاهاي اردبيل، ديده به جهان گشود. پدرش، ميرزا شكرالله نوراني، عالمي بزرگ و فاضلي وارسته بود. مصطفي در دوران كودكي، پدر خويش را از دست داد و وظيفه تربيت و تعليم او بر دوش برادر دانشمندش، ميرزا عيسي نوراني افتاد.مصطفي، تحصيلات خويش را با فراگيري قرآن آغاز كرد و اندكي از دروس مقدماتي (صرف و نحو) را نزد پدر بزرگوارش فرا گرفت. وي پس از درگذشت پدر، با كمك برادر خويش به ادامه تحصيل در علوم حوزوي همت گماشت. پس از مدتي به اردبيل رفت و تحصلات خود را در محضر علماي آن ديار پي گرفت.تحصيل او در اردبيل با هجوم گسترده انديشه‌هاي كمونيستي هم‌زمان بود. با اين حال، وي دروس خويش را با اراده وصف‌ناپذيري خواند. وي افزون بر تحصيل، به تدريس دروس سپري شده پرداخت.آيت‌الله نوراني براي فراگيري سطوح عالي حوزه، در سال 1327 هـ .ش به قم هجرت كرد و از محضر آيات عظام: سيد صدرالدين صدر، سيد محمدتقي خوانساري، سيد محمد حجت، سيد حسين بروجردي و امام خميني بهره برد.حضور وي در قم و شركت در دروس بزرگان حوزه سبب شد به نگارش دروس گوناگون حوزوي روي آورد كه در اين راه، دشواري بسياري را متحمل گشت.اين فقيه سترگ در سال 1333 هـ .ش براي تكميل دروس حوزوي راهي نجف اشرف گرديد و از خرمن دانش آيات عظام: سيد محسن حكيم، سيد ابوالقاسم خويي، سيد محمد شاهرودي، سيد عبدالهادي شيرازي و ميرزاي اصطهباناتي خوشه چيد و در سال 1345 هـ .ش به قم بازگشت و افزون بر بهر‌ه‌گيري از محضر آيات عظام قم، به تدريس، پژوهش و نگارش پرداخت وبعدازتاسیس موسسه مکتب اهل بیت مشول تالیف کتب شدند که علامه نورانی درهمه زمینه های علمی من جمله ریاضی فیزیک نجوم فلسفه منطق رجال درایه هندسه علم انساب منابع دریایی علم قرابادین دائره المعارف بزرگ طب اسلامی وفقه اسلامی روانشناسی جامعه شناسی فیزیک زیست شیمی تاریخ و..کتاب نوشتند ودرهمه انها به درجه استادی نائل امدند وبه5زبان دنیانیزمسلط بودند که به زبان انگلیسی نیزشعرسروده بودند

که موردتوجه اهل علم وخانواده شده بود علامه نورانی مناظرات علمی بااهل تسنن وسایرمذاهب نیزداشته اند ونکته قابل  توجه ازحیث علمی ایشان مسلط بودن به تمام علوم رایج میباشد که حتی همانندعلمای سلف درباره علم اخترشناسی نیزکتاب نوشته ونظرداده اندوجالب اینجاست درعلم طب نیز به سرامد رسیده بودند که نظریات ایشان درطب اسلامی وحمایت ازان شاهدبرمدعای ماست که کتاب دائره المعارف بزرگ طب اسلامی ایشان  که  مطالب بکرموجود دران حاکی ازقدرت علمی معظم له درطب سنتی اسلامی ومدرن رامیرسانددیدگاه ماراثابت میکند این کتاب جایگاه علامه نورانی رادرطب اسلامی هم ردیف ویابالاترازابوعلی سینا وسایربزرگان سلف رامیرساند که درمعاصرهیچ علمایی همانند ایشان دراین علم به تبحردست نیافته اند که مرحوم حضرت ایت الله العظمی علامه مرعشی نجفی بااشک شوق ازعلامه نورانی تقدیرمیکنند واظهارمینمایند کاری که ماقصدان راداشتیم شماانرابه اتمام رسانده اید نکته ای که قابل توجه اهل علم هست الهی وماورایی بودن مطالب طب هست که بواسطه شخصی به نام حکیم اسفندیاری که ازجانب حضرت مهدی امده بودند درکتاب به رشته تحریرامده که مرحوم علامه نورانی اظهارمیکردند ان شخص دوسال درمحضرشان میماند ومطالب طبی رابه ارمان میگذارد امیداست اهل علم پیشرواهداف مرحوم علامه نورانی باشند وسرانجام ان علامه مجاهد درسال 1382به دیارباقی میشتافندودرقبرستان شیخان قم به خاک سپرده میشوند روحش شاد ویادش گرامی